19 november 2011 t/m 15 januari 2012

Kolff Kunstnier Kampen

Dit jaar is het honderd jaar geleden dat Willem Johan Kolff werd geboren. Met zijn meest baanbrekende uitvinding - de kunstmatige nier - redde hij de levens van miljoenen nierpatiënten over de hele wereld. Reden voor het Stedelijk Museum Kampen om een expositie te maken waarin het leven en werk van Kolff centraal staan.

Kolff begon zijn medische loopbaan in 1938 als assistent interne geneeskunde in Groningen. Deze functie verruilde hij in 1941 voor die van internist in Kampen. Hier werkte hij zijn ideeën over een goed functionerende kunstnier uit.
In 1942 zocht Kolff contact met ir. H.Th. Berk van de emaillefabrieken Berk die bereid was hem te helpen bij de bouw van een dialyse-apparaat. Ir. Berk werkte samen met enkele betrouwbare personeelsleden de ideeën van Kolff uit tot een werkend prototype. Dit alles moest in het geheim, omdat de Berkfabrieken in de oorlogsjaren alleen maar voor de Duitsers mochten werken.

Begin 1943 was de eerste kunstnier gereed. Het apparaat bestond uit een grote trommel omwonden met 40 meter cellofaan dat eigenlijk bestemd was voor de worstfabrieken. De onderste helft van de draaiende trommel bevond zich in een geëmailleerd bad dat gevuld was met met spoelvloeistof. Het mechanische gedeelte bestond uit onderdelen van een fiets en een oude Ford motor.
Uiteraard kon Kolff dit alles niet alleen verwezenlijken. De hulp van ir. Berk, maar ook die van hoofdzuster Maria ter Welle, dokter P.S.M. Kop, assistent Bob van Noordwijk en vele anderen was daarbij onontbeerlijk.

De eerste patiënt die het leven volledig aan de kunstnier te danken had, was een 67-jarige vrouw die door Kolff in september 1945 werd behandeld. In 1950 emigreerde Kolff naar Amerika, waar hij zijn carrière voortzette. in 1967 vertrok hij naar de universiteit van Utah in Salt Lake City. Hier werd hij hoogleraar chirurgie, hoofd van de afdeling kunstmatige organen en directeur van het 'Institute of Biomedical Engineering'.

Kolff overleed op 11 februari 2009, bijna 98 jaar oud.